نوع مقاله : مقاله پژوهشی
تازه های تحقیق
رهیافت مجموعه فرهنگ اسلامی در رویارویی با شرور جهان همهجانبه است: در سطح نظری و اصلاح نگرش و تشخیص نظامات عادلانه جهان تبیین حقیقی از عدالت است؛ از دیگر سو، در عرصه عملی و اصلاح محیط از آفات و شرور، تبیین طریق عدالت آرمانی است؛ هم برای شرّ طبیعی تبیین منطقی دارد و هم برای شرّ اخلاقی. با تبیین عدالت در سطوح شناخت نظامات الهی و انسانی، هرچه آدمی به اعتدال درونی نزدیکتر باشد از شرور حاصل از عوامل دیگر که برایش رخ میدهد بیشتر در جهت رشد و کمال خویش بهرهبرداری میکند و هرچه از این اعتدال دورتر مانده باشد شرور اخلاقی و طبیعی، بیشتر مانع بینش صحیح و عملکرد صحیح او است. جبرگرایی در اقسام مختلف آن (اعتقاد به جبر علم قبلی الهی، جبر اراده خدا، جبر ژنتیکی و وراثتی و جبر محیطی بر عملکرد انسان)، مانع بزرگی دربرابر مسئولیتپذیری او در استقرار و بقای عدالت اجتماعی خواهد بود. تحلیلهای تکبعدی، ناقص و تقلیلگرا از شرور و نابسامانیها در جهان و توصیههای سکولار و غیرجامع در برقراری عدالت ناشی از نقص در معرفتشناسی، خداشناسی و انسانشناسی صحیح است. بدون اثبات صحیح مبدأ و مقصد حیات آدمی، هرگونه تبینی از شرور عالم ناتمام خواهد بود. مقایسه نظریات متفکرین اسلامی با سایر متفکران عدالتمحور را میتوان به عنوان یکی از عرصههای پیشنهادی تحقیق در تبیین شرور معرفی نمود.
عنوان مقاله English
نویسنده English
In facing the problem of evil, various theoretical and practical approaches have been adopted by different individuals and groups outside of the scope of Islamic thinkers. Many of these approaches have defects since they lack the idea of justice as the center of gravity of the universe to justify problem of evil and dispel or answer some of them. The basic problem of this article is that "by rereading the legacy of Islamic thinkers, what doctrine can be found in facing the problem of evil that will be the axis of unity and comprehensiveness of their views?"; Also, "what dimensions and levels does the mentioned common axis include and how is it better than the opposing viewpoints?" Theses are other issues that are followed in this article. It has been demonstrated that justice is the focal response of Islamic thinkers to the quesions. Also different levels of it in the total realm of Islamic theology were explained. From a theoretical point of view, the just system of creation, legislation and punishment issued by the Most High is derived from His just knowlegable image and is in accordance with it, and also in distinguishing true good and evil, the justice of human insight has an important role. In practical confrontation with evil and establishing a just social system, human moral and behavioral justice is a factor that plays a significant role.
کلیدواژهها English
قرآن کریم
نهج البلاغه، (1368)، شرح و ترجمه: فیض الاسلام اصفهانی، تهران، سازمان چاپ و انتشارات فقیه.
