نوع مقاله : مقاله پژوهشی
تازه های تحقیق
بر اساس مبانی انسانشناسی اسلامی، انسان موجودی دو ساحتی است که هویت و حقیقت او همان روح اوست و هدف خلقت او نیز فراتر از کمال جسمی و مادی، رسیدن به تکامل معنوی و روحی است. با توجه به این مبانی، در این نوشتار روشن شد از منظر دین و عقل، این انسانشناسی با مبانی خود در باب انسان، یک سبک زندگی متعالی و متفاوت از سبک زندگی صرفاً مادی پی ریزی میکند. به تعبیر دیگر، این خودشناسی با تبیین و تحلیل دقیق از انسان و کمال او، اثر عمیقی در سبک زندگی انسان میگذارد. بر اساس این نگرش، هبوط انسان در حیات مادی و دنیوی، به منظور سیر معنوی و تکامل حقیقی است و قرار گرفتن او در این عالم مادی، زمینه ساز تکامل معنوی اوست و سبک زندگی او روشی است که برای رسیدن به این تکامل معنوی در پیش گرفتهاست.
براین اساس در آموزههای دینی، از یک طرف، باورهای اعتقادی انسان مؤمن در رفتارهای او بروز پیدا میکند که ثمره آن، سبک زندگی خدامحور، آخرتگرا، کرامتخواه و جامعنگراست و از طرف دیگر کوچکترین رفتار در زندگی انسان، در رسیدن به تکامل روحی و معنوی او تأثیر گذار است و هر گناه چون زنگاری بر قلب است که موجب ظلمت و تباهی باطن انسان میشود. از منظر عقلی نیز بر اساس براهین عقلی، حرکت استکمالی انسان در همین عالم مادی آغاز میشود و نفس انسان با حرکت جوهری خود به بالاترین درجات کمال روحی و معنوی دست مییابد.
بر این اساس همانگونه که لایههای درونی و باطنی، زیربنای رفتارهای ظاهری انسان است، سبک زندگی ظاهری او نیز در کمال و تعالی باطن مؤثر است. باورها و گرایشهای درونی یک انسان، شکلدهنده رفتارهای اوست و در مقابل، اعمال و رفتارهای او، در باورها و گرایش تأثیر میگذارد و گاه موجب تضعیف، تقویت یا تغییر آنها میشود. به تعبیر دیگر، بر اساس ارتباط تنگاتنگ لایههای وجودی انسان، ابعاد باطنی فرد بر ابعاد ظاهری او تأثیر میگذارد و از آن تأثیر میپذیرد لذا همانگونه که لایههای درونی و باطنی، زیربنا و اساس رفتارهای ظاهری انسان است، رفتار و اعمال بیرونی انسان، در کمال و تعالی باطن انسان مؤثر است. از این رو مبانی فکری و اعتقادی هر انسان، مسلماً در سبک زندگی او تأثیر گذار است البته در این بین برخی از معارف، اثر گذاری ویژه و تعیین کنندهای در نحوه زندگی انسان دارد؛ خودشناسی از جمله همین معارف اثر گذار است.
موضوعات
عنوان مقاله English
نویسنده English
فرهنگهای مختلف، روشهای متفاوتی برای زندگی انسان ارائه میدهند که برخاسته از نگرشهای متفاوت آنها به عالم هستی و انسان است و ارزیابی هر کدام از این سبکهای زندگی، نیازمند تحلیل دقیق و عمیق مبانی آنها است. از بین مبانی سبک زندگی، خودشناسی از مهمترین مبانی محسوب میشود و سوال مهم در این بحث، تاثیر خودشناسی بر سبک زندگی و تحلیل نحوه این تاثیرگذاری است. بدین منظور در این نوشتار با روش تحلیلی - توصیفی، با تبیین هویت و حقیقت انسان و جایگاه او در عالم هستی و بر اساس ارتباط تنگاتنگ لایههای وجودی انسان، تاثیر خودشناسی بر سبک زندگی اسلامی، و تاثیر سبک زندگی بر تکامل انسان بررسی شدهاست و از منظر عقل و دین نحوه این تاثیرگذاری مورد تبیین و تحلیل قرار گرفتهاست. در آموزههای دینی از یک طرف، باورهای اعتقادی انسان مومن در رفتارهای او بروز پیدا میکند که ثمره آن، سبک زندگی خدامحور، آخرتگرا، کرامتخواه و جامعنگراست و از طرف دیگر کوچکترین رفتار در زندگی انسان، در رسیدن به تکامل روحی او تاثیر گذار است. بر اساس براهین عقلی نیز، حرکت استکمالی انسان در همین عالم مادی آغاز میشود و نفس انسان با حرکت جوهری خود به بالاترین درجات کمال روحی و معنوی دست مییابد.
کلیدواژهها English
قرآن کریم