نظریه فطرت و علوم انسانی؛ کنش‌های متقابل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

  محمد غفوری نژاد*     نظریة فطرت که در قرن حاضر به صورت جدّی در محافل و منابع فلسفی مطرح گردیده است، گذشته از اهمیتی که در هستی‌شناسی در باب اثبات وجود خداوند داراست، با بسیاری از دانش‌های انسانی کنش‌های متقابل دارد. این نظریه از دو بعد ادراکات یا دانش‌ها، و تمایلات یا گرایش‌ها قابل بررسی است و از هر دو بعد نسبت به طیفی از شاخه‌های علوم انسانی تاثیر گذار یا تاثیر پذیر است. این نظریه بر دانش‌هایی همچون: هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی، روان‌شناسی، فلسفه دین، فلسفه اخلاق، فلسفه حقوق، فلسفه تاریخ، فلسفه تعلیم و تربیت تاثیر گذار و از دانش‌هایی چون روان‌شناسی، زبان‌شناسی و زیست‌شناسی تاثیر پذیر است. هدف از این مطالعه، تعیین جایگاه مهم نظریه و ضرورت پرداختن به آن می‌باشد.     *. دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تهران. Ghafoori_n@yahoo.com

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Theory of innate disposition and human sciences; reciprocal actions

چکیده [English]

Mohammad Ghafoori Nejad*   Abstract Theory of innate disposition that has been mooted seriously in the philosophical sources and meetings, besides importance that it has in ontology in part of proving of God exist, it has reciprocal actions with lots of human sciences. The theory can be studied in two sides of perceptions or sciences and tendencies and from each sides, it is effective or affected with the spectrum of human sciences' branches.  The theory effects on the sciences such ontology, epistemology, psychology, philosophy of religion, philosophy of ethics, philosophy of law, philosophy of history, philosophy of education and training and affected with sciences such psychology, philology and biology.  
*. PHD Candidate in Philosophy, TehranUniversity, Tehran, Iran Ghafoori_n@yahoo.com

کلیدواژه‌ها [English]

  • Theory of innate disposition
  • innate perceptions
  • innate tendencies
  • Human Sciences
  • Islamic Anthropology

ـ ابن سینا، رسائل، قم، بیدار، 1400 ه.ق.

ـ ابن عربی، الفتوحات المکیه، بیروت، دارصادر، بی‌تا.

ـ اخوان الصفا، رسائل، بیروت، الدار الاسلامیه، 1412 ه.ق.

ـ افلاطون، دوره آثار افلاطون، 4 ج، ترجمه محمد حسن لطفی، تهران، شرکت سهامی انتشارات خوارزمی، 1367.

ـ جوادی آملی، عبدالله، فطرت در قرآن، (جلد دوازدهم از مجموعه تفسیر موضوعی قرآن کریم)، قم، ‌اسراء، 1379، چ 2.

ـ چامسکی،‌ نوام، زبان‌شناسی و علوم انسانی، در: درباره نوام چامسکی، ترجمه و تالیف دکتر بهروز عزب دفتری، تهران، فرهنگ معاصر، 1377، صص 79-58.

ـ حاضری، علیمحمد، فطرت و شخصیت، فصلنامه حوزه و دانشگاه، ش9، زمستان1375 – حسینی قائم مقامی، سید عباس، تاملات فلسفی، تهران، امیر کبیر، 1380.

ـ خمینی، امام روح الله، شرح چهل حدیث، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چ5، 1373.

ـ خندان،‌ علی اصغر، ادراکات فطری در آثار شهید مطهری، ابن سینا، دکارت، لاک و چامسکی، قم، طه، 1383.

ـ دکارت، رنه، تاملات در فلسفه اولی، به ترجمه احمد احمدی، تهران، سمت، 1381.

ـ رازی، فخر الدین، مفاتیح الغیب، بیروت، داراحیاء التراث العربی، 1420 ه.ق.

ـ زهره کاشانی، علی اکبر، نقد و بررسی کتاب «در باب استعدادهای آدمی» در: ایزرایل شفلر، در باب استعدادهای آدمی، ترجمه دفتر همکاری حوزه و دانشگاه، تهران، سمت، 1377. صص227-157.

ـ سارتر، ژان پل، اگزیستانسیالیزم و اصالت بشر، ترجمه مصطفی رحیمی، تهران، نیلوفر، 1380، چ 10.

ـ سبحانی، جعفر، فطریات، مجله کلام، سال دوم، ش2 (پیاپی 6)، تابستان 1372.

ـ سهروردی، شهاب الدین، مجموعه مصنفات شیخ اشراق (چهار جلد)، به تصحیح و مقدمه هانری کربن، سید حسین نصر و نجفقلی حبیبی، تهران، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی،‌ 1375، چ 2.

ـ شاه آبادی، محمد علی، الانسان و الفطره در: رشحات البحار، تهران، نهضت زنان مسلمان، 1360 ش.

ـ همو، شذرات المعارف، تهران، ستاد بزرگداشت مقام عرفان و شهادت، 1382.

ـ شریف زاده، بهمن، فطرت و قوای نفس، منبع یا حالت؟، قبسات، ش 36، تابستان 1384.

ـ صمدی، هادی، نگاهی به برخی یافته‌های تجربی در تایید فطری بودن زبان، ذهن، ش 20، زمستان 1383.

ـ طباطبایی، علامه محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی،
1417.

ـ غزالی، ابوحامد محمد، فتواهای صوفیانه غزالی، نصر الله جوادی، دو مجدّد،‌ تهران،‌ مرکز نشر دانشگاهی، 1381.

ـ فارابی، محمد بن محمد بن طرخان، کتاب الحروف، با مقدمه و تحقیق محسن مهدی، بیروت، دارالمشرق، 1986.

ـ فرامرز قراملکی، احد، استاد مطهری و کلام جدید، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1384.

ـ قدردان قراملکی، محمد حسن، خداشناسی فطری، قبسات، ش 36، تابستان 1384.

ـ مرادیان، محمد رضا و بهمانی، عبدالرسول، ابعاد فلسفی فطری بودن زبان، خردنامه صدرا، ش 36، زمستان 1380.

ـ مطهری، مرتضی، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج 2، تهران، صدرا 1372 الف.

ـ همو، مجموع آثار، ج 3، تهران، صدرا، 1372 ب.

ـ همو، فطرت، تهران، صدرا، 1373، چ 6.

ـ مکارم شیرازی، ناصر، ریشه‌های معاد در اعماق فطرت، مکتب اسلام، سال 14، ش 3، فروردین 1352ف و ش8، مرداد 1353.

ـ ملاصدرا، صدر الدین محمد شیرازی، الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه، بیروت، دار احیاء التراث، 1423 ق/ 2001 م.

ـ همو، سه رساله فلسفی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، 1387ف، چ 3.

- Della Selva P.C. ,Intensive Short–term Dynamic Psychotheraphy: Thery &Techinique, New york , 1996.

- Kohut,H: The Restoration Of The Self, New york, International universities press ,1977.

- Royan R:M & Deci E.L ,Self determination theory and the facili tation of Intrinsic Motivation , social development , and Well – being , American phychologist.

- Sament J., Nativism, in Routledge Encyclopedia of philosophy, CD-ROM , general editor: Edward crige, 1998.


st-language:EN-US;mso-bidi-language:FA'>