عقل و دین

عقل و دین

برهان اجماع عام و کارکردهای آن در نگاه آیات و روایات و اندیشمندان اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه قم
2 دانش آموخته سطح 4 حوزه علمیه قم
3 دانش آموخته سطح 4 کلام اسلامی
چکیده
یکی از ادله اثبات وجود خدا در الهیات غربی_مسیحی و اسلامی، برهان اجماع عام است. اجماع درون دینی یا برون دینی است. و اجماع برون دینی، به دو صورت اجماع عموم انسان‌ها و اجماع پیروان ادیان ابراهیمی قابل طرح است. مراد از اجماع در پژوهش حاضر، اجماع برون دینی است. برخی الهی‌دانان غربی، برای اثبات وجود خداوند متعال به اجماع و توافق عمومی انسان ها تمسک جسته‌اند. برخی دانشمندان مسلمان نیز برای اثبات وجود خدواند و بعضی مباحث الهیاتی به اجماع ملل و فرق تمسک جسته‌اند. تقریرات دانشمندان غربی از برهان اجماع عام، به دو دسته زیست شناسی و قیاس ذوحدین ضد شکاکیت تقسیم می‌شود. از میان متفکران اسلامی سید اسماعیل نوری طبرسی و ملا احمد نراقی از این برهان برای اثبات وجود خداوند استفاده کرده‌اند. منشأ همه تقریرها فطرت یا عقل است. همچنین حداقل در پنج آیه از قرآن کریم، به محتوای برهان اجماع عام یا برخی مقدمات آن، اشاره شده است. و دست کم، در شش روایت، محتوای برهان مذکورمورد توجه قرار واقع شده است. دانشمندان مسلمان در موارد متعددی از مسائل کلامی و الهیاتی به اجماع عام یا اجماع ملل و فرق استناد جسته اند، که حدود پانزده مورد در این تحقیق ذکر شده اند، مانند حدوث زمانی عالم، لزوم شناخت خداوند، ضرورت دفع ضرر، اثبات وجود خداوند، وحدانیت و ... .
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

برهان اجماع عام و کارکردهای آن در نگاه آیات و روایات و اندیشمندان اسلامی

نویسندگان English

Vahid Farhadi 1
mahdi ahmadi yegane 2
mohammad ramezani 3
1 asd
2 aaaaa
3 aaaaaaaaa
چکیده English

یکی از ادله اثبات وجود خدا در الهیات غربی_مسیحی و اسلامی، برهان اجماع عام است. اجماع درون دینی یا برون دینی است. و اجماع برون دینی، به دو صورت اجماع عموم انسان‌ها و اجماع پیروان ادیان ابراهیمی قابل طرح است. مراد از اجماع در پژوهش حاضر، اجماع برون دینی است. برخی الهی‌دانان غربی، برای اثبات وجود خداوند متعال به اجماع و توافق عمومی انسان ها تمسک جسته‌اند. برخی دانشمندان مسلمان نیز برای اثبات وجود خدواند و بعضی مباحث الهیاتی به اجماع ملل و فرق تمسک جسته‌اند. تقریرات دانشمندان غربی از برهان اجماع عام، به دو دسته زیست شناسی و قیاس ذوحدین ضد شکاکیت تقسیم می‌شود. از میان متفکران اسلامی سید اسماعیل نوری طبرسی و ملا احمد نراقی از این برهان برای اثبات وجود خداوند استفاده کرده‌اند. منشأ همه تقریرها فطرت یا عقل است. همچنین حداقل در پنج آیه از قرآن کریم، به محتوای برهان اجماع عام یا برخی مقدمات آن، اشاره شده است. و دست کم، در شش روایت، محتوای برهان مذکورمورد توجه قرار واقع شده است. دانشمندان مسلمان در موارد متعددی از مسائل کلامی و الهیاتی به اجماع عام یا اجماع ملل و فرق استناد جسته اند، که حدود پانزده مورد در این تحقیق ذکر شده اند، مانند حدوث زمانی عالم، لزوم شناخت خداوند، ضرورت دفع ضرر، اثبات وجود خداوند، وحدانیت و ... .

کلیدواژه‌ها English

اجماع
برهان اجماع عام
تقریرهای زیست شناختی
تقریر قیاس ذو حدین ضد شکاکیت
آیات
روایات و کارکردهای اجماع عام