دیدگاه ابن رشد درباره نقش عقل در فهم دین و تأثیر این دیدگاه بر توماس آکویناس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی دانشگاه مازندران

چکیده

ابوالولید محمدبن احمدبن رشد معروف به ابن‌رشد یکی از معروف ترین مفسران آثار ارسطو در اندلس قرون وسطی می باشد. وی بر خلاف برخی اندیشمندان مسلمان که خردورزی در متون دینی را نادرست می‌دانستند، به دلایلی از آیات و روایات توجه می دهد که نه تنها خردورزی در متون دینی نادرست نیست بلکه از نگاه دین ضروری است.
از سویی دیگر، توماس آکویناس در حوزه مسیحیت با ارائه ی مبانی مختلف، به خردورزی در متون دینی خود پرداخته و اندیشمند دینی را کسی می داند که اندیشه و استدلال را در آن متون به کار می گیرد.
این مقاله با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی در پی واکاوی دیدگاه هر یک از ابن رشد و آکویناس درباره خردورزی در متون دینی بوده و به این نتیجه می رسد که آکویناس به واسطه ی استادش یعنی آلبرت کبیر از آثار ابن رشد مسلمان استفاده نموده و آن را واسطه ای برای فهم بهتر آثار ارسطو قرار داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Ebne Roshd’s outlook about role of Reason for anderstanding of religion And effect of this view on aquinas

نویسنده [English]

  • Abbas Bakhshandeh Bali
چکیده [English]

 EbneRoshd bin famous growth to the growth of one of the most famous works of Aristotle commentators in Andalusia of the Middle Ages. Unlike some Muslim scholars that خردورزی wrong in religious texts , for reasons of verses and attention narratives that not only reason in religion is wrong , but it is necessary. On the other hand, Thomas aquinas in the field of Christianity by providing various bases , reason in their religious texts and religious scholar who knows the argument in it and thought .
This paper descriptive approach - rigorous analytical perspective in each of the Ibn aquinas about reason and growth in religious texts , and after that, this aquinas due to his mentor to Albert Great of Ibn Muslim growth .
Ibn Roshd, Aquinas ,Andalus, reason , the sacred texts, Appearance, inside .

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ibn Roshd
  • Aquinas
  • Andalus
  • reason
  • the sacred texts
  • appearance
  • inside

 1. قرآن کریم

2. آکویناس، توماس (1381)، در باب ذات وهستی، ترجمه: فروزان راسخی، تهران: نگاه معاصر.

3. الخضیری، زینب محمود (1985)، اثر ابن‌رشد فی فلسفه العصور الوسطی، بیروت: دارالتنویر، الطبعه الثانیه.

4. العراقی، عاطف (1406)، الفیلسوف ابن رشد مفکر عربیا و رائدا للاتجاه العقلی، الجزء الاول،بیروت:دارالفکر.

5. الفاخوری، حنا. الجر، خلیل (1373)، تاریخ فلسفه در جهان اسلام، ترجمه: عبدالمجید آیتی، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ چهارم.

6. ابراهیمی دینانی، غلامحسین (1376)، ماجرای فکر فلسفی در جهان اسلام، تهران: طرح نو.

7. ابن رشد، محمدبن احمد(1987)، الکشف عن مناهج الادله فی عقائد الملّه ، بیروت: مکتبه التربیه للطباعه والنشر و التوزیع.

8. ـــــــــــــــ (1987)،‌ فصل المقال فیما بین الحکمه و الشریعه من الاتصال، بیروت: مکتبه التربیهللطباعه و النشرو التوزیع.

9. ـــــــــــــــ (1994)، مابعدالطبیعه، بیروت: دارالفکر.

10. ــــــــــــــ (1998)، تهافة التهافت، مقدمه: محمدعابد الجابری، بیروت: مرکزدراسات الوحده العربیه.

11. دبور، تی جی(1376)، تاریخ فلسفه در اسلام، ترجمه: عباس شوقی، تهران: طرح نو.

12. راسل، برتراند (1373)،  تاریخ فلسفه غرب، ج1، ترجمه: نجف دریابندری، تهران: کتاب پرواز، چاپ ششم.

13. زرین‌کوب، عبدالحسین (1369)، کارنامه اسلام، تهران: امیرکبیر،چاپ چهارم.

14. زیبایی‌نژاد، محمدرضا (1375)، درآمدی بر تاریخ و کلام مسیحیت، قم: معارف.

15. ژیلسون، اتین (1370)، روح فلسفه قرون وسطی، ترجمه: ع. داوودی، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ دوم.

16. ژیلسون، اتین (1375)، مبانی فلسفه مسیحیت، ترجمه: محمد محمدرضایی. سید محمود موسوی، قم: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات حوزۀ علمیه.

17. فروغی، محمدعلی (1377)، سیرحکمت دراروپا، تصحیح: امیر جلال‌الدین اعلم،‌تهران: البرز، چاپ دوم.

18. کربن،‌هانری (1373)، تاریخ فلسفه اسلامی، ترجمه: جواد طباطبایی، تهران: کویر.

19. کنی، آنتونی (1377)، آکویناس، ترجمه: فاطمه زیباکلام و حسین موفقی، هرمزگان: دانشگاه هرمزگان.

20. لاسکم، دیوید (1380)، تفکر در دورۀ قرون وسطی، ترجمه: محمدسعید حنایی کاشانی، تهران: قصیده.

21. لوفان باومر، فرانکلین (1380)، جریانهای اصلی اندیشه غربی، ج1، ترجمه: کامبیز گوتن، تهران: حکمت.

22. مجتهدی، کریم (1375)،‌ فلسفه در قرون وسطی، تهران: امیرکبیر.

23. میشل، توماس (1377)، کلام مسیحی، ترجمه: حسین توفیقی، قم: مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب.

24. نصری، عبدالله و همکاران (1379)، حدیث اندیشه، تهران: سروش.

25. نوسباوم، مارتا (1380)، ارسطو، ترجمه: عزت‌الله فولادوند، تهران: طرح نو، چاپ دوم.

26. Adler, Mortimer(1994), Great Books of The Western world, Vol 17, Chikago: Encyclopedia  Britannica.

27. Aquinas, Thomas(1975), Summa Contra Gentiles, London: university  of Notre Dame Press.

28.__________ (1994),Summa Theologica, vol1, Chikag: Encyclopedia Britannica.

29.Bourke, Vernon.J(1972), Thomas Aquinas, in: Encyclopedia of Philosophy, Vol 8,NewYork: Macmillan Publishing.        

30. Fakhry, Majid(2001), Averroes, Oxford:Oneworld.

31. Henry, Thomas(1941), Dana Lee, Thomas, Great Philosophers, New York: Garden City. 

32. Leaman, Oliver(1998), Averroes and Philosophy, Surrey: CurzonPress.

33. Lacey, A.r(1996), Dictionary of Philosophy, London: Routledge.