نوع مقاله : مقاله پژوهشی
عنوان مقاله English
Editorial board
Abstract
Undoubtedly, the final prophet is the best person and lord of all the prophets and apostles. If anybody has attained such position after him or not, and if he has attained, who is he? Mamoon al-Rashid-e Abbasi established a debate gathering consists of some the Kâlam authorities and the narrators and he conversed with them. They have recognized Abubakr as the best human and Mâmoon did Imam Ali (A). This writing, has criticed and studied a part of that long debate, that it is on the base of the verse of the cave, and it also believes Mâmoon’s reasoning that it is decisive and has added some comments to it.
کلیدواژهها English
از آن جا که اعتقاد به افضل بودن امام علی7 بعد از مقام نبوت ختمیه از پشتوانه استدلالی محکم و براهینی مستحکم برخوردار است، و اعتقاد به افضل بودن ابوبکر بعد از آن مقام والا از حمایت ادله محکمی برخوردار نیست، سعی شد که با استناد به مناظره مأمون با متکلمان و محدثان معاصرش، از نکات ظریفی که در آیه غار مطرح است و ممکن است به خاطر ساده اندیشی از آنها استفادههای غلط بشود، استفادههایی کنیم که از خطر تفسیر به رأی و دور ماندن از معارف قرآنی مصونیت بخشد. در این جا - هر چند در لابهلای مباحث و گفتگوها افضل بودن، بلکه خیرالبشر بودن امام علی7 به ثبوت رسیده است - برای تکمیل بحث، به ذکر شواهدی دیگر بر مدّعا میپردازیم.
در تاریخ خطیب بغدادی، کنوزالحقایق و کنزالاعمال، از قول پیامبر اعظم9 آمده است که: امام علی7 خیرالبشر است. هر کس تصدیق نکند، کافر است[i] (امینی، 1428ق: 254).
و نیز در منبع اول و سوم از منابع فوق آمده است که: هر کس علی را خیرالناس نداند، کافر است[ii] (همان).
عایشه میگفت: به خدا هیچ کس را نزد پیامبر خدا محبوبتر از علی و فاطمه ندیدم[iii] (همان).
درست است که از امام علی7 در روایاتی که اشاره شد به عنوان خیرالبشر یا خیرالناس یاد شده، ولی پیامبر خاتم9 را باید استثنا کرد.
امام علی7 در برابر پیامبر اعظم9 شاگرد و متربی است. او میفرمود: «من همواره پیامبر را دنبال میکردم، همانگونه که فرزند، مادر را دنبال میکند. او هر روز پرچمی از اخلاق نیکویش برایم برمیافراشت، و به من دستور میداد که به آن تأسی جویم. او هر ساله مدتی در غار حراء به عبادت مشغول میشد و تنها من او را میدیدم»[iv] (نهجالبلاغه دشتی، خطبه192).
پیامبر خدا9 میفرمود: «أَنَا أدیبُ اللهِ و علیٌّ أَدیبی» من ادبشده خدا و علی ادبشده من است (مجلسی، بیتا: ج16، ص231).
شخصی فکر میکرد که این انسانی که پیامبر اکرم9 گاهی او را خیرالبشر و گاهی او را خیرالناس معرفی کرده، دارای منصب نبوت است؛ از این رو از وی پرسید: آیا تو پیامبری؟! فرمود: «نه، من بندهای از بندگان یا غلامی از غلامان حضرت محمد9 میباشم»[v] (مجلسی، بیتا: ج3، ص283). آری، او نزد پیامبر خاتم9 جایگاهی دارد شبیه جایگاه هارون نزد موسی، ولی پیامبر نیست[vi] (قمی، 1355ق: ج2، ص583).
[i]. علی خیرالبشر فمن أبی فقد کفر.
[ii]. من لم یقل علی خیرالناس فقد کفر.
[iii]. و الله ما رأیت أحدا أحب إلی رسول الله من علی و لا فی الأرض امرأة کانت أحب إلیه من إمرأته.
[iv]. و لقد کنت أتّبعه اتّباع الفصیل أثر أمّه، یرفع لی فی کل یوم من أخلاقه علما و یأمرنی بالإقتداء به و لقد کان یجاور فی کل سنة بحراء فأراه و لا یراه غیری.
[v]. إنما أنا عبد من عبید محمد9.
[vi]. منزلته منّی منزلة هارون من موسی إلا أنه لا نبی بعدی.
- قرآن مجید
