Reason and Religion

Reason and Religion

بررسی تطبیقی نقش و جایگاه عقل در تبیین باورهای دین از منظر فارابی و آیت الله جوادی آملی

Document Type : Original Article

Authors
sayyed mohammad bagher musavikeramati 1
محمدمهدی گرجیان عربی 2
1 دانشجوی دکتری رشته فلسفه اسلامی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام
2 استاد تمام دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام، قم، ایران
Abstract
از نظرگاه این دو حکیم بلند مرتبه تاریخ فلسفه، معرفت عقلانی نه تنها از معرفت دینی گسسته نیست بلکه در قلمرو معرفت دینی قرار می‌گیرد و هیچ یک از دیگری در رسیدن به حقایق بی‌نیاز نیست. هر چند که این دو فیلسوف در نگاه کلی راجع به عدم تعارض عقل و دین هم‌نظرند، اما در چگونگی تبیین رابطه آن دو و نیز در روش بهره‌مندی از عقل در تبیین آموزه‌های دینی و محدودیت فهم عقل اختلاف نظر دارند. در نوشتار پیش رو پس از بیان دیدگاه فارابی و آیت الله جوادی آملی درباره نقش مهم عقل در فهم و تبیین گزاره های دینی به مقایسه و داوری این اختلاف پرداخته شده است که محدوده تفسیر عقلانی از عرصه های دینی در منظومه معرفتیِ کدام یک از این دو فیلسوف، سازگاری عقل و دین را آشکارتر می نمایاند. نتیجه بدست آمده نشان از آن دارد که روش آیت الله جوادی آملی راهگشاتر است چرا که در آن پایبندی به ظواهر نقل وحیانی افزون‌تر و از تفاسیر نارسای دستگاه فلسفی از گزاره های دین، پیراسته است.

واژگان کلیدی: "عقل"، "دین"،" وحی"،" عقل فعال"،" عقل گرایی"، "نقل گرایی"
Keywords
"؛ عقل"؛ دین"؛ وحی"؛ عقل فعال"؛
"؛ عقل گرایی"؛
"؛ نقل گرایی"

Subjects