آیت الله دکتر احمد بهشتی عقل و دین ۲۵۸۸-۳۸۱X 15 29 2023 10 23 The Place of Human Experiences in Realizing the Goals of the IRI: A Reflection on the Second Article of the Constitution from the Perspective of Reason and Religion جایگاه تجارب بشری در تحقق اهداف جمهوری اسلامی ایران : تاملی در اصل دوم قانون اساسی از منظر عقل ودین 219732 FA غلامعلی قاسمی دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه قم Journal Article 2024 12 09 The second article of the Constitution of the Islamic Republic of Iran, mentions sciences, techniques, and human experiences as one of the mechanisms for achieving the goals of the Islamic system. The position of s sciences and techniques, is largely clear, and the importance of these two factors has been emphasized in numerous legal and scientific documents. the situation is different regarding the utilization of human experiences in policy-making and scientific institutions in the field of management and governance. The jurisprudential basis for paying attention to and relying on human experiences, is the conduct of the wises. Thus, regardless of religion, sect, time, and place, rational people usually pay attention to their own and others' experiences, and the enlightenment of these jurists led to this phrase being included in the constitution. It seems that using human experiences in the fields of legislation and justice, management and development, economic and financial affairs, educational and social sciences is necessary, of course, provided that it is not in clear conflict with Islamic principles. . اصل دوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران پس از بیان پایه های ایمانی نظام ، از علوم ، فنون و تجارب بشری به عنوان یکی از طرق دستیابی به اهداف نظام اسلامی نام می برد .جایگاه علوم و فنون تا حد زیادی روشن است و در اسناد قانونی و آثار علمی اهمیت این دو تاکید شده است .با این حال وضعیت تجارب بشری در نهاد های سیاستگذاری و علمی در حوزه مدیریت وحکمرانی راجع به بهره گیری از این تجارب متفاوت است.مبنای فقهی اعتنا و اتکال به تجارب بشری همانگونه که برخی فقها در مجلس بررسی قانون اساسی اظهار داشته اند سیره عقلا است بدین ترتیب که عقلا صرف نظر از دین ، مذهب ، زمان ومکان بطور معمول به تجارب خود ودیگران توجه واعتنا دارند و روشن بینی این فقها موجب شد تا این عبارت در قانون اساسی درج شود.به نظر می رسد استفاده از تجارب بشری درحوزه تقنین وقضائی ، مدیریت وبهروری ، امور اقتصادی و مالی ، علوم تربیتی و اجتماعی ضروری است البته مشروط بر اینکه در تعارض آشکار با مبانی اسلامی نباشد . https://www.aghlodin.ir/article_219732_649429e501f2b66e2a3a62d84ccaf585.pdf