فلسفه
1. نقد و بررسی اندیشۀ «ظهور تصدیقی» و نفی «تأویل» در آیات صفات خبری

محمد امین مومنی؛ عزت الله مولایی نیا؛ محمدکاظم رحمان ستایش

دوره 13، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 8-25

چکیده
  یکی از مهم­ترین رویکردهای تفسیری به ویژه در آیات صفات خبری، رویکرد تأویل است که عموم معتزله و غالب شیعیان بر لزوم آن -البتّه در چارچوب ضوابط و قواعد خاصّ- معتقدند. در جهت مقابل، غالب اهل سنّت از اهل حدیث، سلفیان و بیشتر اشعری­مذهبان ظاهرگرایند. در این میان، برخی از متکلّمان شیعی معاصر با ارائۀ نظریّۀ جدیدی که می­توان آن را «ظهور ...  بیشتر

فلسفه
2. مفهوم­شناسی عقل در قرآن کریم با تأکید بر روابط هم نشینی

حمیده تجملیان؛ خسرو باقری نوع پرست؛ سعید وزیری؛ سید علیرضا افشانی

دوره 13، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 26-45

چکیده
  هدف از نگارش این مقاله تبیین مفهوم «عقل»، به  مثابه یکی از مفاهیم مهم و پربسامد قرآنی، می­باشد. این مفهوم در قرآن­کریم جایگاهی ویژه دارد و تکرار این واژه، نشان­دهنده­ی­اهمیت وافر آن است. در این جستار با همین هدف  و از رهگذر روش توصیفی- تحلیلی  به  تحلیل­مفهومی «عقل» و استخراج مقولات معنایی آن از آیات قرآن­کریم ...  بیشتر

3. وحدت وجود و فروع آن در اندیشه مولوی با تاکید بر تجلی و تعالی خدا

نعمت الله بدخشان؛ عزیزالله سالاری

دوره 13، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 46-65

چکیده
     مولانا جلال ­الدّین محمّد بلخی در آثار خود به­ویژه مثنوی معنوی، بر­خلاف دیدگاه فلسفیِ معروف به پانته ­ایسم و معتقدان به حلول و اتّحاد، اعتقاد به وحدت وجود را با تجلّی و تنزّه و تعالی خدا سازگار و قابل جمع می­داند و حتی مدّعی است که از این نگاه، می­توان تصویری مطلوب­تر و نزدیک­تر از هر دیدگاه دیگری نسبت به خدای دین ...  بیشتر

فلسفه
4. تحلیل و تطبیق «اعیان ثابته» در عرفان ابن عربی با «ماهیت» در فلسفه ملاصدرا

سیدعبداله امینی؛ مجید ضیایی قهنویه؛ رضا رضازاده

دوره 13، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 66-81

چکیده
  یکی از مهمترین مباحث عرفان نظری اصطلاح «اعیان ثابته» است و از طرفی دیگر یکی از مهمترین مباحث فلسفه نیز اصطلاح «ماهیت» است. عده­ای از عرفاء و حکماء اعیان ثابته و ماهیت را یک اصطلاح و مترادف می­دانند و بسیاری از آنان نیز این دو اصطلاح را مباین یکدیگر تلقی می­کنند زیرا با توجه به اینکه عارف اعیان ثابته را امری ثبوتی می­داند ...  بیشتر

فلسفه
5. تأملی در اندیشه آیت الله جوادی آملی

زینب عسکریان

دوره 13، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 82-97

چکیده
  مسئولیت معرفتی در قالب مؤلفه های درون‌گرایانه؛مسئله مسئولیت معرفتی از مباحث مهم معرفت‌شناسی معاصر است. رویکرد درونگرایانه در معرفت‌شناسی با پذیرش کنترل ارادی انسان در کسب باورهای خود بر این مسئولیت تأکید دارد. غالب درون‌گرایان معتقدند تا زمانی که از بهترین قراینی که برایمان فراهم است پیروی کنیم در باورهای خود موجّه هستیم. هدف ...  بیشتر

فلسفه
6. بررسی کاربردها و کارکردهای عقل از منظر قرآن کریم

رمضان علی تبار

دوره 13، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 98-115

چکیده
  در قرآن کریم به صورت مستقیم و غیرمستقیم به «عقل» به عنوان یکی از منابع و ابزارهای معرفتی پرداخته و بر اساس آن، بشر به تعقل و عقلانیت دعوت شده است. در برخی آیات قرآن کریم به صورت مستقیم و با دلالت مطابقی از واژه عقل و مشتقات آن استفاده شده و در دسته دیگر به صورت غیر مستقیم و با دلالت التزامی، در قالب واژه‌هایی نظیر: قلب، لبّ، فؤاد ...  بیشتر

7. بررسی ماهیت حرکت از منظر ابن‌سینا و ملاصدرا و برآیند فلسفی و کلامی آن

شرافت زبردست؛ محمدحسین ایراندوست؛ حسن معلمی

دوره 13، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 116-133

چکیده
   تبیین ماهیت حرکت قطعیه و توسطیه و تحقق خارجی آن‌ها از مسائل مهم در مباحث فلسفه است. در این زمینه دیدگاه‌های مختلفی وجود دارد که شاخص‌ترین آن دیدگاهِ ابن‌سینا و ملاصدرا است. هر کدام از این دیدگاه‌ها، دارای الزامات و نتایج متفاوتی است. این نوشتار سعی دارد به تحلیل نظرات این دو فیلسوف در زمینه ماهیت حرکت و نتایج هر یک بپردازد و در ...  بیشتر

فلسفه
8. چگونگی تعامل بین نظام تربیت اسلامی و بشری با تأکید بر نظریه علامه طباطبایی

عبدالرحیم فرج زاده؛ محمدرضا حبیبی مهر؛ محسن زارعی

دوره 13، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 134-148

چکیده
  تربیت، یکی از پرکاربردترین واژه‌هایی است که در مکاتب بشری و اسلامی از آن یاد شده است. نظام­های تربیتیِ مبتنی بر دیدگاه بشری، جایگاه تربیت انسان را در محدوده­­ی دنیا و خوب زیستن تعریف می­کنند، اما نظام تربیت اسلامی با نگرش به عالم پس از مرگ خوشبختی و پیشرفت انسان در دنیا را از اهداف تربیت می‌داند. از نگاه علامه طباطبایی کمال، ...  بیشتر