فلسفه
1. «احتیاط در دماء»: مبنایی برگرفته از شرع و عقل

روح الله اکرمی

دوره 12، شماره 23 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 8-32

چکیده
  حساسیّت بالای مسأله حیات و سلامت جسمانی به گونه‌ای است که عقل مستقلاً بر ضرورت احتیاط در اقداماتی که می‌تواند به آن آسیب بزند حکم می‌نماید و سیره مستمر عقلاء بر این حکم صحه نهاده است. روح حاکم بر شریعت اسلامی نیز هم‌سو با عقل بر رعایت احتیاط در دماء در واکنش کیفری در برابر بزهکاران اهتمام ویژه دارد. همین مبنا موجب شده است تا فقها در ...  بیشتر

فلسفه
2. مقایسه تحلیلی دیدگاه ملاصدرا و علامه طباطبایی در تبیین حقیقت بداء و مسائل مربوط به آن

طاهر کریم زاده؛ ابراهیم نوئی؛ عباس میرزایی

دوره 12، شماره 23 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 34-53

چکیده
  چکیدهپژوهش پیش رو به روش توصیفی، تحلیلی به مقایسه دیدگاه ملاصدرا و علامه طباطبایی درباره آموزه بداء پرداخته است. ملاصدرا از طریق اشاره به نفوس سماویه و ملائک عماله، حقیقت بداء را تبیین و نحوه اسناد حقیقی آن به خداوند را تحلیل می کند؛ اما علامه طباطبایی توانسته است، بدون اشاره به افلاک و با استفاده از آیات قرآن کریم، رابطه بداء با صفات ...  بیشتر

3. بازشناسی و تحلیل رستاخیز حیوانات با رویکرد عقلی و نقلی

اسدالله کردفیروزجائی؛ محمدتقی رکنی لموکی

دوره 12، شماره 23 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 54-75

چکیده
  باور به رستاخیز و قیامت یکی از باورهای بنیادین دینی است که در علم کلام با عنوان فرجام‌شناسی به آن پرداخته می شود. در همۀ ادیان آسمانی این گزاره تصدیق شده است که همۀ انسان‌ها، در مجمعی به نام قیامت، نزد خداوند حاضر می‌شوند، تا نسبت به اعمال خویش پاسخگو باشند. اما فرجام حیوانات همواره در هاله‌ای‌از ابهام مانده است. از این رو، پژوهش ...  بیشتر

فلسفه
4. مسئله اثبات وجود خدا» از دیدگاه قرآن کریم و دلالت‌های آن (با تاکید بر دیدگاه علامه طباطبایی)

احسان کردی اردکانی؛ احمد شه گلی

دوره 12، شماره 23 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 76-95

چکیده
  مسئله وجود خدا یکی از مهم ترین مسائلی است که بشر از گذشته تا کنون با آن مواجه بوده است. این موضوع علاوه بر عمومیت آن، یکی از مباحث مهم فلسفی و کلامی بوده است. در این میان نحوه مواجهه قرآن با این موضوع از آن جهت که خداوند چگونه در مورد وجود خود با بشر احتجاج می کند، حائز اهمیت است. بر این اساس مسئله این پژوهش شناسایی نحوه مواجهه قرآن با مسئله ...  بیشتر

فلسفه
5. عقل گرایی و فلسفه در معرفت دینی علامه طباطبائی و استاد حکیمی

علی محمد قهرمانی؛ احمد بهشتی؛ محمد سعیدی مهر

دوره 12، شماره 23 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 96-113

چکیده
  چکیدهعقل و به‌تبع آن، فلسفه به‌عنوان نماد عقل‌گرایی یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های شکل‌گیری معرفت دینی در رابطه دوسویه عقل و نقل است.در این میان علامه طباطبائی با احصاء راه‌های معرفت دینی به،وحی،عقل،کشف و شهود قلبی، با به‌کارگیری این سه سعی در ایجاد رویکردی اتحادی در حوزة معرفت دینی داشته است.لیک استاد حکیمی با طرح بحث تفکیک و همچنین ...  بیشتر

فلسفه
6. تبیین معنای عقل از منظر ملاصدرا و حائری یزدی با تکیه بر اصول کافی

روح اله آدینه؛ سمانه شاهرودی

دوره 12، شماره 23 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 114-133

چکیده
  این پژوهش معنا و کارکرد عقل را از دیدگاه ملاصدرا و مهدی حائری یزدی، دو شارح بزرگ کتاب اصول کافی مورد بررسی قرار می دهد. تحلیل معنای عقل از منظر دو فیلسوف که از نظر زمانی سه قرن فاصله دارند، از اهمیت این پژوهش حکایت دارد. با وجود سه قرن اختلاف زمان بین این دو فیلسوف، نقاط مشترک فراوانی بین آراء آنها یافت می شود. همچنین اختلاف نظرهایی در ...  بیشتر

فلسفه
7. مفهوم شناسی "حیات طیبه" از منظر متون اسلامی: یک مطالعه کیفی

فرزانه دیمه کار حقیقی؛ رحمت ال مرزوقی؛ جعفر جهانی؛ جعفر ترک زاده

دوره 12، شماره 23 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 134-159

چکیده
  حیات طیبه وضع مطلوب زندگی بشر بر اساس نظام معیار ربوبی است که با انتخاب و التزام آگاهانه و اختیاری این نظام معیار در همین زندگی دنیایی و در جهت تعالی آن از سوی خداوند به انسان اعطا می شود و تحقق آن باعث دست یابی به غایت اصیل زندگی انسان، یعنی قرب الی الله است. هدف پژوهش کاوش مفهوم حیات طیبه از منظر متون اسلامی است. رویکرد پژوهش مطالعه ...  بیشتر

فلسفه
8. تبیین علم الهی از دیدگاه علامه خفری و ملاصدرا

زهرا شاه علیان؛ مهدی دهباشی

دوره 12، شماره 23 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 160-188

چکیده
  یکی از اوصاف ثبوتی و کمالی و ذاتی خداوند، علم است. خدای تعالی هم به ذات خود و هم به همه موجودات آگاه است. مراتب علم خداوند شامل علم به ذات، علم به موجودات و مخلوقات قبل از آفرینش آنها، علم به موجودات و مخلوقات پس از آفرینش آنها می باشد. علامه خفری و نظریاتش با توجه به تقدم زمانی که بر ملاصدرا داشته است، بیان می کند که، خداوند به همه موجودات ...  بیشتر