1. تعامل عقل و ایمان در راه حل غزالی در مسئله شرور

اکرم خلیلی نوش آبادی؛ روح الله دارایی

دوره 11، شماره 21 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 7-32

چکیده
  یکی از مسائل کلام اسلامی «مسئله شرور» ‌است که مورد توجه بسیاری از متفکران واقع شده‌ است. در این مطالعه به روش کتابخانه‌ای راه‌حل­های محّمد بن محمد غزالی (۴۵۰-۵۰۵ق.)؛ از متکلمان مسلمان اشعری مذهب را استخراج و توصیف می‌کنیم تا به تحلیل مناسبی از نسبت عقل و ایمان در میان پاسخ‌های او دست یابیم. وی در آثار خود نه به‌طور مستقل، ...  بیشتر

2. قواعد کلی حاکم بر حالات معنوی صادق در قرآن و سنت

روح الله رستگارصفت؛ قاسم فائز

دوره 11، شماره 21 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 33-56

چکیده
  حالات معنوی، حالات درونی انسان­ها هستند که به نحوی به امور معنوی مرتبط اند و به شکل شناخت، عاطفه یا رفتار نمود می­یابند. معنویت در دوره کنونی، مقید به دین دانسته نمی­شود و اشکال بدعت­آمیزی از آن هم عرضه شده است، لذا بسیاری از این حالات، شبه معنوی (غیرصادق) هستند و در صورت نشناخته ماندن، برای فرد و جامعه مشکلاتی را به وجود می­آورند؛ ...  بیشتر

3. بازشناسی رهیافت کلامی مسئله معجزه در مجمع البیان طبرسی

رضا نجفی؛ سید محمد تقی موسوی کراماتی؛ محمد علی راغبی

دوره 11، شماره 21 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 57-82

چکیده
  معجزه از مسائل مهمی است که با نبوت پیوندی وثیق و ناگسستنی دارد. علامه طبرسی در مجمع البیان با نگاهی ویژه، ابعاد گوناگون معجزه را مورد بررسی قرار داده است. وی در بررسی‌های تفسیری در دو بخش عام و خاص مسئله معجزه را تبیین کرده است. معجزه و عقل‌گرایی، و معجزه برای غیر پیامبران، ازجمله مسائلی است که وی در بخش عام از آن سخن گفته است. در مباحث ...  بیشتر

4. توحید ذاتی از دیدگاه شیخ بهائی

سید علی اکبر فاطمی؛ احمد بهشتی؛ محمد سعیدی مهر

دوره 11، شماره 21 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 83-106

چکیده
   توحید و اقسام آن از جمله مباحثی است که راه را به سوی خداشناسی باز می­کند و در این میان توحید ذاتی یکی از کلیدی ترین مباحث به شمار می­رود. شیخ بهائی از محققین و اندیشمندانی است که به دقت به این مهم پرداخته به نوعی که تحلیل و بررسی اندیشه­های او می­تواند به روشن شدن بیشتر این موضوع مدد رساند. شیخ بهائی توحید ذاتی را از ارکان یقینی ...  بیشتر

5. شناخت زیبایی و آثار آن در اصلاح سبک زندگی (با تأکید بر آیات قرآن کریم)

کبری علی اکبر؛ محمدرضا شاهرودی؛ محمود عبایی کوپائی؛ قاسمعلی کوچنانی

دوره 11، شماره 21 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 107-128

چکیده
  یکی از موضوعات نسبتاً پربسامد در منابع دینی، شناخت و کاربست زیبایی در زندگی است. میل به زیبایی و به دنبال آن، دستور خرد به زیبا ساختن خود و زندگی، امری فطری است. قرآن کریم نیز آدمی را با زیبایی­ها آشنا و به محقق ساختن آن در زندگی خود ارشاد می­‌کند و زیبایی را که شامل مراتب: محسوس، غیر محسوس، معقول و مرتبه نهایی آن، یعنی زیبایی مطلق ...  بیشتر

6. رابطه وجوب‌وجود و کامل مطلق در خداشناسی علامه حلی

حسن عباسی حسین‌آبادی؛ اکرم عبداله پور

دوره 11، شماره 21 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 129-154

چکیده
  خوانش مفهوم خدا نزد علامه حلی براساس دو مفهوم «وجوب‌وجود» و «کمال» است و این دو مفهوم مبنا برای تبیین معناشناسی صفات قرار می‌گیرد. مفهوم «وجوب‌وجود» مفهومی فلسفی است که از فلسفه مشاء وارد بحث کلامی متکلمان مدرسه «حله» شده است و مفهوم «کمال» بااینکه پیش‌فرض بحث از صفات و حتی اثبات وجود خداست؛ اما در کلام ...  بیشتر

7. نزول قرآن بر پیامبر(ص) توسط فرشته وحی (با تأکید بر دیدگاه ملاصدرا)

عبدالمجید طالب تاش

دوره 11، شماره 21 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 155-176

چکیده
  چگونگی نزول قرآن توسط فرشته وحی بر پیامبر اکرم همواره از دغدغه های متکلّمان و مفسّران بوده است. جستجو برای پاسخ، انگیزه پژوهش حاضر شد تا به روش تحلیلی دیدگاه متکلمان و مفسّران را با تأکید بر دیدگاه ملاصدرا بررسی کند. براساس این تحقیق دو دیدگاه شایع وجود دارد. طبق دیدگاه نخست گویا پیامبر از عالم ماده فراتر نمی‌رود؛ و جبرئیل در عالم ...  بیشتر

8. تحلیل پیوند عقل‌گرایی و تفسیر ادبی (مطالعه موردیِ تفسیر ابومسلم اصفهانی و زمخشری)

سیدمحمود طیب حسینی؛ عزت الله مولایی نیا؛ فریده پیشوایی

دوره 11، شماره 21 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 177-200

چکیده
  در قرن دوم هجری معتزلیان برای مقابله با اهل حدیث و نقل‌گرایی افراطی به عقل­گرایی در دین به ویژه در تفسیر قرآن و حدیث روی آوردند که نتیجه آن پیدایش تفسیر ادبی و تکامل تدریجی آن بود. در مقاله حاضر، برای پاسخ به این پرسش که عقل‌گرایی در تفسیر، چه نقشی در گرایش مفسران معتزلی به تفسیر ادبی داشته، به روش تحلیلی، جایگاه عقل‌گرایی در تفسیر ...  بیشتر

9. رابطه زمان با معناداری زندگی در اندیشه ملاصدرا و برگسون

مهدی منفرد؛ فرنگیس براز

دوره 11، شماره 21 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 201-220

چکیده
  حرکت، حیات و زمان از ابعاد وجودی انسان هستند. مسأله زمان از مهمترین مسائل فلسفی در درک معنا و پیشبرد زندگی است. در فلسفه ملاصدرا و برگسون زمان با معناداری زندگی ارتباط پیدا می­کند. در نوشتار حاضر تلاش می­شود با توجه به تقارن و هم داستانی این دو متفکر در باب زمان و تأکید آنها بر این نکته که زمان مقدار حرکت و دگرگونی ذاتی موجودات سیال ...  بیشتر